سمعک استخوانی یکی از روشهای نوین و مؤثر در کمک به افراد دچار کمشنوایی خاص است که در مواردی استفاده از سمعکهای معمولی داخلگوشی یا پشتگوشی امکانپذیر یا مؤثر نیست. این نوع سمعک با بهرهگیری از مسیر انتقال صوت از طریق استخوان جمجمه، صدا را مستقیماً به گوش داخلی منتقل میکند و بدین ترتیب از عبور صدا از گوش خارجی و گوش میانی بینیاز میشود.
مکانیزم عملکرد سمعک استخوانی بر پایه ارتعاشات استخوانی است. در این سیستم، صدا پس از دریافت توسط میکروفون، به ارتعاشات مکانیکی تبدیل شده و از طریق استخوانهای جمجمه به حلزون گوش داخلی منتقل میشود. گوش داخلی این ارتعاشات را مانند صداهای طبیعی پردازش میکند. به همین دلیل، سمعک استخوانی گزینهای مناسب برای افرادی است که مسیر انتقال صوت در گوش خارجی یا میانی آنها دچار مشکل است، اما گوش داخلی عملکرد مناسبی دارد.
سمعک استخوانی معمولاً برای افراد مبتلا به کمشنوایی انتقالی، کمشنوایی آمیخته، افرادی با ناهنجاریهای مادرزادی گوش خارجی، بسته بودن یا تنگی مجرای گوش، عفونتهای مزمن گوش، ترشح مداوم گوش و یا پارگی پرده گوش توصیه میشود. همچنین این نوع سمعک برای افرادی که به هر دلیل قادر به استفاده از سمعکهای معمولی نیستند، انتخابی مناسب و کارآمد به شمار میرود.
سمعکهای استخوانی در انواع مختلفی عرضه میشوند. برخی از آنها بهصورت غیرجراحی و با استفاده از هدبند یا فریم مخصوص روی سر قرار میگیرند و بیشتر برای کودکان یا استفاده موقت کاربرد دارند. نوع دیگر، سمعکهای استخوانی کاشتنی هستند که طی یک جراحی کوچک، پایهای در استخوان پشت گوش قرار داده میشود و بخش خارجی سمعک روی آن متصل میگردد. این مدلها به دلیل انتقال مستقیمتر ارتعاشات، کیفیت صدای بالاتر و وضوح گفتاری بهتری ارائه میدهند.
از مزایای مهم سمعک استخوانی میتوان به کاهش مشکلات ناشی از عفونت گوش، جلوگیری از انسداد مجرای گوش، بهبود درک گفتار، بهویژه در محیطهای شلوغ، و افزایش راحتی کاربر اشاره کرد. همچنین به دلیل باز بودن کانال گوش، احساس طبیعیتری از شنیدن صدا برای فرد ایجاد میشود. این ویژگی برای افرادی که از سمعکهای داخلگوشی احساس ناراحتی یا خفگی دارند، بسیار حائز اهمیت است.
انتخاب سمعک استخوانی نیازمند ارزیابی دقیق شنوایی و بررسی شرایط پزشکی فرد است. ادیولوژیست با انجام آزمونهای شنواییسنجی و بررسی نوع و شدت کمشنوایی، مناسبترین گزینه را پیشنهاد میدهد. در برخی موارد، آزمایش استفاده آزمایشی از سمعک استخوانی قبل از تصمیم نهایی انجام میشود تا میزان رضایت و کارایی آن برای فرد مشخص شود.
در نهایت، سمعک استخوانی راهکاری پیشرفته و مؤثر برای گروهی از افراد کمشنوا محسوب میشود که با انتخاب صحیح، تنظیم تخصصی و پیگیری منظم، میتواند نقش قابلتوجهی در بهبود کیفیت شنوایی، افزایش تعاملات اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی ایفا کند. آموزش صحیح استفاده و مراقبت از این سمعک نیز از عوامل مهم در بهرهبرداری بهینه و طول عمر دستگاه به شمار میرود.